Hương phụ

Chất liệu Bộ phận sử dụng thân rễ (Rhizoma Cypery) phát triển thành củ

1. Tên dược liệu: HƯƠNG PHỤ

2. Tên khác: Cỏ cú, Củ gấu.

3. Tên khoa học:  Cyperus rotundus L., họ Cói (Cyperaceae). 

4. Tên đồng nghĩa:

5. Mô tả cây: Cây cỏ sống lâu năm. Thân rễ mảnh như sợi chỉ mọc bò dưới mặt đất, từng đoạn phình thành củ hình trứng. Từ củ mọc lên thân khí sinh nhẵn, hình 3 cạnh. Lá nhỏ, hẹp và dài, gốc lá có bẹ ôm lấy thân, đầu lá thuôn nhọn. Gân chính nổi rõ. Cụm hoa ở đỉnh, phân nhánh nhiều. Quả bế có 3 cạnh màu đen nhạt. Củ đa dạng thường có hình thoi, nhiều vân ngang, nhiều lông. Vỏ màu nâu đến nâu đen.

6. Phân bố sinh thái: Hương phụ mọc ở khắp nơi trên đồng ruộng, ven đường. Tại ven biển, đất cát xốp, củ to hơn, dễ đào hơn. Đối với nhà nông, đây là một loại cỏ rất khó tiêu diệt. Hương phụ còn thấy mọc hoang ở những nước khác vùng Châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia.

7. Bộ phận sử dụng: thân rễ (Rhizoma Cypery) phát triển thành củ. Thân rễ hình thoi, thể chất cứng chắc, dài 1 – 3 cm, đường kính 0,4 – 1 cm. Mặt ngoài màu xám đen; có nhiều nếp nhăn dọc và đốt ngang (mỗi đốt cách nhau 0,1 – 0,6 cm); trên mỗi đốt có lông cứng mọc thẳng góc với củ và có nhiều vết tích của rễ con. Vết bẻ có sợi bóng nhoáng. Cắt ngang thấy rõ phần vỏ màu xám nhạt, trụ giữa màu xám đen. Mùi thơm, vị hơi đắng ngọt, sau cay.

8. Thành phần hóa học: Tinh dầu: Cyperen, cyperol, …

9. Tác dụng:

+ Hương phụ ức chế co bóp tử cung, giảm trương lực cơ trơn tử cung. Ức chế hình thành prostaglandin E2. Ngoài ra còn có tác dụng làm ra mồ hôi, lợi tiểu.

+ Hương phụ được dùng để chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh (thường dùng Hương phụ tứ chế). Dùng riêng hay thường phối hợp với các dược liệu khác. Còn dùng làm thuốc trị đau dạ dày, đau bụng, lỵ, và làm thuốc trợ tiêu hóa.

10. Bài thuốc:

+ Cao hương ngải: Hương phụ, Ngải cứu, Ích mẫu, Lá bạch đồng nữ mỗi thứ 1 g, thêm nước vào sắc kỹ, cô đến còn 10 ml, thêm đường vào cho đủ ngọt. Đóng vào ống 10 ml, hàn và hấp tiệt trùng (đun sôi và giữ sôi trong 1 giờ). Thuốc có thể quản trong nhiều năm không hỏng. Chữa kinh nguyệt không đều, thấy kinh đau bụng, khó sinh nở, khí hư bạch đới. Ngày uống từ 3 – 6 ống. Muốn cho kinh nguyệt đều uống đón kinh, 10 ngày trước ngày dự đoán có kinh. Uống luôn như vậy trong 2 – 3 tháng. Có thể dùng lâu hơn.    

+ Chế phẩm: Cao ích mẫu và dạng viên Ích Mẫu (Cty CPDP. OPC)

11. Ghi chú:  còn dùng củ của cây Hải hương phụ (Hương phụ biển, Cyperus stoloniferus Retz.) mọc nhiều ở bãi cát gần biển.
 

Dược liệu khác

Bình luận đánh giá

Bạn hãy đăng nhập vào Facebook để thực hiện bình luận và chia sẻ bản tin này với bạn bè.

Hotline:
0962079191

100.000 VNĐ

Free ship nội thành Hà Nội

(Kg)

Tư vấn

Đặt hàng

Nhận thông tin cho sản phẩm mới

Cây dược liệu - Dược liệu quý