Bảo tồn phát triển nguồn dược liệu tỉnh Điện Biên
1
11/11/2016
Điện biên là tỉnh được đánh giá là địa bàn có nguồn tài nguyên cây thuốc thiên nhiên phong phú và đa dạng, song do khai thác quá mức và liên tục nhiều năm đã khiến nguồn cây thuốc tự nhiên của tỉnh bị giảm sút nghiêm trọng. Đến nay, hầu như tất cả những loài cây thuốc có giá trị sử dụng và hiệu quả kinh tế cao đã từng khai thác đều không còn khả năng khai thác lớn, thậm chí có nguy cơ tuyệt chủng.

Thời gian qua, trên địa bàn huyện Tuần Giáo đã có hàng chục điểm thu mua rễ cây sim rừng (hay còn gọi là co mắc té). Cây sim rừng được sử dụng trong điều trị các bệnh dạ dày, viêm gan, phong thấp, đau khớp. Còn ở huyện Tủa Chùa, Mường Chà, những loài lâm sản, như: Củ khúc khắc, cây lông cu li, cây máu chó, nhựa thông, cánh kiến đỏ... cũng được khai thác triệt để. Đặc biệt là cây lông cu li, máu chó còn rất ít. Việc khai thác dược liệu trên đã đem lại nguồn thu nhập ổn định, thường xuyên cho người dân địa phương, song lại đang làm nguồn dược liệu ngày một cạn kiệt. Đặc biệt, những dược liệu quý lại bị khai thác theo kiểu tận diệt trong tự nhiên, đào cả gốc lẫn rễ mà không được trồng lại, khiến nhiều loại có nguy cơ tuyệt chủng… Trước thực trạng trên, để việc khai thác gắn với bảo tồn, duy trì và phát triển nguồn dược liệu trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án Bảo tồn và Phát triển cây thuốc Việt Nam, giai đoạn đến năm 2025 tỉnh Điện Biên.

Nguồn cây thuốc thường mọc tự nhiên, phong phú, tập trung trong các vùng rừng nên có điều kiện để khoanh nuôi vùng quy hoạch bảo tồn đi đôi với khai thác bền vững. Theo Đề án Bảo tồn và Phát triển cây thuốc Việt Nam, giai đoạn đến năm 2025 tỉnh Điện Biên, cả tỉnh chỉ có Công ty Cổ phần Thương mại dược liệu Mường Thanh (TP. Điện Biên Phủ) triển khai các hoạt động nuôi trồng, phát triển vùng dược liệu từ năm 2013 – 2016. Bằng nguồn vốn hỗ trợ từ Dự án Giảm nghèo các tỉnh miền núi phía Bắc và vốn huy động của công ty, đơn vị đã triển khai trồng một số loại dược liệu, như: gừng, sa nhân tím, đương quy, hà thủ ô đỏ, ba kích, giảo cổ lam, đinh lăng, đẳng sâm… tại xã Mường Báng (huyện Tủa Chùa), xã Ngối Cáy, (Mường Ảng), phường Noong Bua (TP. Điện Biên Phủ). Trong quá trình nuôi trồng dược liệu, cán bộ chuyên môn đã thường xuyên tiến hành ghi chép, theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng cơ bản làm cơ sở phát triển bền vững nguồn nguyên liệu tại địa phương. Tuy nhiên, công tác khai thác, bảo tồn dược liệu đã gặp không ít khó khăn. Ông Lương Đức Sơn, Phó Giám đốc Sở Y tế, chia sẻ: Việc triển khai các hoạt động nuôi trồng, phát triển vùng dược liệu những năm qua đã góp phần không nhỏ vào công tác bảo tồn những giống dược liệu quý, nhưng do địa hình hiểm trở, việc quy hoạch các vùng khai thác tự nhiên và chuyên canh trồng cây thuốc lại nằm rải rác trên phạm vi rộng. Đây là trở ngại và khó khăn không nhỏ trong quá trình triển khai công tác bảo tồn. Các vùng khai thác cây thuốc mọc tự nhiên và vùng trồng, chủ yếu ở các địa phương thuộc vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc ít người sinh sống. Do đời sống kinh tế có nhiều khó khăn, trình độ dân trí hạn chế, việc tiếp thu kiến thức kỹ thuật bảo tồn và trồng cây thuốc cũng hạn chế. Ngoài ra, tỉnh ta thiếu các cán bộ kỹ thuật am hiểu về lĩnh vực bảo tồn, khai thác bền vững, trồng cây thuốc và chế biến dược liệu.

Thiết nghĩ, để khai thác gắn với bảo tồn, phát triển dược liệu, đặc biệt là những giống dược liệu quý, cần có chính sách hỗ trợ về quỹ đất, thuế, nguồn vốn nhằm giúp các doanh nghiệp, nông dân hình thành và phát triển các vùng nuôi trồng dược liệu theo nguyên tắc, tiêu chuẩn “thực hành tốt nuôi trồng” GAP – WHO đối với dược liệu trong quy hoạch. Đồng thời, xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách, biện pháp cụ thể nhằm khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện bảo tồn và phát triển dược liệu, tập trung vào các loài cây có tiềm năng khai thác và phát triển thị trường. Ngoài ra, cần rà soát danh mục các cây dược liệu làm thuốc để ban hành danh mục cấm khai thác, hạn chế khai thác vì mục đích thương mại hoặc quy định tạm thời không xuất khẩu dược liệu để bảo vệ nguồn tài nguyên dược liệu của địa phương.

Bạn hãy đăng nhập vào Facebook để thực hiện bình luận và chia sẻ bản tin này với bạn bè.

Tin tức liên quan
Cây dược liệu - Dược liệu quý